Jak elefant Karlik nauczył sie życiŏ

 W dalekij Afryce na srogij sawannie żyła se familiŏ elefantōw. A boła to srogŏ familiŏ, blank tak samo jak to je we starych ślonskich familijach. Byli i starziki i ôjcowie, onkle i tanty. No a przede wszystkim boła moc bajtli elefantōw. I trza wŏm wiedzieć co elefanty tak jak ludzie żyjom blank dugo i tak jak ludzie przajom sie i cołkŏ familijŏ żyje we zgodzie, a bajtle elefanty wiedzom, co ôjcōw i starzikōw trza mieć w zocy.

Jakby fto niy wiedziŏł, to sawanna to je taki fest srogi plac, na kierym rośnie wysokŏ trŏwa, roztomajte strŏmy, som tam tyż rzyki i jeziora. No i żyje tam moc zwierzy i ptŏkōw a we wodzie roztomajte ryby i inksze takie stwory. I życie tam wcale niy je letkie, bo to niykiere zwiyrza jedzom ino trŏwa a liście ale za to inksze, kiere jedzom ino miynso, to polujom i jak im sie trefi to chycom i zjedzom te słabsze i mniyjsze. Ale musicie wiedzieć, co wszelki zwiyrz poluje tam ino wtedy jak mo głōd a prziroda je już tak złonaczonŏ, że takie polowanie to czynsto sie niy udŏwŏ. Beztōż i tak bywŏ co lyjo abo inkszy gepard chodzi fest głodny bez pŏra dni i wtedy chycić sie tyż może za mode elefanty abo bawoły. Stare elefanty ô tym wszystkim wiedzieli i kŏżdego bajtla uczyli jak sie mŏ zachowywać na tyj sawannie, na co dować pozōr, co może taki bajtel jeś i kaj sie napić wody.

Takie bajtle u elefantōw to niy majom tak letko jak bajtle u ludzi. U nŏs ôjcowie to ôd samego poczōntku lŏtajom wele swoigo dzieciontka, noszom, wożom we wōzyku, futrujom i dowajom pozōr jak ino mogôm. Małe elefanty niy majom tak gryfnie. Zarŏz jak sie ino urodzom, to fest gibko muszom stŏwać na nogi, bo cołko familijŏ niy może dugo być na jednym placu, bo gibko niy mieli by co jeś a i jaki groźny zwiyrz mōgby sie do nich dobiyrać.

Ale jak to zawdy i u ludzi bywo, że roz na kiedy znŏjdzie sie taki mały ochyntol, kierymu sie zdo co wszystko wiy lepiyj, tako i we familii elefantōw rŏz sie trefiło. Łońskigo roku elefantowi Zeflowi i jego kobiycie Grecie urodził sie gryfny bajtel, a że to boł synek to dali mu miano Karlik. Ôd samego poczontku mieli śnim ôjcowie srogo utropa. Piyrwyj niy chcioł gibko stŏwać na nogi. Mamulka go prosiła a ôn nic. Dziepiyro jak mu fater pokŏzŏł jak kajś daleko na gōrce łaziły se lwy, to Karlik dŏł sie przekonać, wstoł na nogi i jak mamulka dŏła mu pocyckać mlyka to poleku poszoł z inkszymi.

Inkszom razom Karlikowi zachciało sie kompać we rzyce. Ôciec gŏdŏ mu: – „Karlik, w ty rzyce som krokodyle. Jak cie taki bajsnie swoimi zymbiskami to ani sie ni ôbejrzysz jak już niy bydziesz żył”. Ale kaj tam, bajtel wiy lepij. Dobrze, że sie trefiło co jego ôpa boł przi samyj wodzie i jak ino ôboczył pysk krokodyla kiery sie wynurzył na wiyrch, zasłonił małego rojbra a krokodyla prasnoł w łeb swojom wielgom szłapom. I to jeszcze boło Karlikowi mało.

Dwa tydnie niyskorzij, pod wieczôr cołkŏ familijŏ doszła poleku do małego jeziora (bo jak wiycie elefanty łażom poleku – no cheba że ftoś je wnerwi, to wtedy som pieronym groźne i poradzom wartko lecieć a po drodze wszystko niszczom). Te jezioro boło blank małe – takie choby katowicki Ształwajer, ino we Afryce – ale ważne, że boła w nim woda. A to boło lato i fest gorko, bo klara blindowała cołki dziyń no to i wody we jeziorze niy boło dużo. Nojważniyjsze zaś boło to, że nikaj blisko niy boło inkszego miejsca kaj zwiyrza i ptoki mogłyby sie napić. Stare elefanty to wiedziały, drapko piły woda a potym wszystkie po kolei tonkały sie w niyj, brały woda we trompety a polywały jedyn drugigo. A tyn mały ochyntol Karlik pedzioł ôjcom, że ôn prawie niy bydzie sie moł, bo ôn sie teroz chce pospać. Familiŏ elefantōw musiała już iść dalyj a tyn bajtel miŏł sie to za nic. Nŏjstarszy elefant, ôpa łod Zefla, pedziŏł: – „Trudno, wszystkie muszymy już iść, Karlik jak niy chce iść z nami to niech tu ôstanie. Niy mogymy ryzykować bezpieczyństwa cŏłkij familii”. Greta pszŏła tymu bajtlowi i jeszcze rŏz mu gŏdŏ: – „Karlik, dyć niy możesz sŏm tukej być w nocy bo cie jaki lyjo porwie”. A tyn mały chachor pado: – „Niy, jŏ sam ôstana i fertik, idźcie sie sami, jŏ sie żŏdnego niy boja”. Wszystkie elefanty poszły swojom sztrekom a Karlik zostŏł leżeć przi wodzie. Leżŏł tak mono trzićwierci godziny kiej ze zadku we wysokij trŏwie usłyszŏł jakiś szmer. Po chwili to już usłyszŏł cosik choby śmiych. Karlik zarŏz spokopioł co som to hieny. Wspomniŏł sie tyż jak mu ôpa godŏł, że na wieczōr tam kaj łażom hieny, kiere elefantowi nic złego niy zrobiom, tam som mono i lwy. I tu sie borok spomniŏł, co mu godali ôjcowie i zaczon sie bŏć. Ale dziynki Ponbōczkowi nawet taki mały bajtel jak Karlik miŏł już dobry wynch i poradził wyczuć kaj jego familiŏ poszła. Gibko wstŏł, pociongnoł kinolym (a mioł go już srogigo – jak to elefant) i już wiedziŏł kaj wszyscy poszli. Łoroz go już nic niy bolało, niy chciało mu sie spać ani pić ino drabko poleciŏł za swoimi. Na jego szczyńście ôjcowie niy byli tacy źli, chcieli go ino nauczyć porzondku i niy poszli nikaj daleko, ale ôn ô tym niy wiedziŏł. I tak borok leci gibko bez ta ćma za swojom familiom. Ôroz coś go prasło w łeb. Popłakŏł sie Karlik ze strachu i cały zaślimtany leci dalij. Niy wiedziŏł, że to takŏ ôszkliwo afa, kierŏ niy cierpiała elefantōw, ciepła mu na gowa srogo asta ze strōma. Ze smarkami przi kinolu dognoł swoich ôjcōw.

Fater jak go obejrzoł pogłaskŏł go swojom trompetom po gowie i pedzioł: – „Synek, rŏd żech je, co cie widza. Wiysz, że my z mamulkom przajymy ci moc, no my niy mogli czekać dugo na cia, bo bezpieczyństwo wszystkich je ważniyjsze niż wynokwianie jednego bajtla”. – „Ja ôjciec, teroz jo to już wiym, wybŏczcie mi wszyscy” – pedzioł Karlik.

Ôd tego czasu Karlik już niy rojbrowoł. Kiej chcioł coś zrobić to sie piyrwyj pytŏł ôjcōw a ôni mu zŏwdy pedzieli i eli to ino niy boło przikre to pozwŏlali mu trocha porojbrować abo pomaszkecić kaj we trŏwie. A im mioł wiyncyj lŏt tym bardzij boł bedliwy i dowŏł zawdy pozōr na tych słabszych i na bajtli i sie ô nich starŏł.

Minyło wiela lŏt, starziki ôd Karlika już dŏwno pomarli, ôn wyrōs na gryfnego elefanta i znod sie fajno frelka – Helga. Na bezrok urodzioł im sie mały synek. Helga srazu zaczła sie trŏpić jak to bydzie z tym ich karlusym, jak sie bydzie chowŏł i eli mu sie nic złego niy stanie. Wtedy Karlik wspomniŏł sie jak ôn boł bajtlym i co sie kiedyś wydarzyło nad jeziorym. Pogłaskŏł Helga swojom trompetom i pedzioł: – „Niy trŏp sie, dŏmy sie rady. Nawet taki rojber jak jŏ nauczył sie suchać swojich ôjcōw, to i my sie śnim poradzymy”.

I wszyscy żyli dugo a szczyńśliwie.

 

Bajka ta została wyróżniona jako jedna z 10 najlepszych w konkursie na bajkę po śląsku, zorganizowanym przez Regionalny Instytut Kultury w Katowicach.

Może Ci się również spodoba

1 Odpowiedź

  1. Maryla pisze:

    Oczywiście opowieść z morałem…fajnie…

Miło mi będzie poznać Twoją opinię

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Nie możesz kopiować zawartości tej strony. Jeśli chcesz wykorzystać jakąś treść, skontaktuj się z właścicielem domeny.
%d bloggers like this: